Finlandia. Jacy są Finowie?

W specyficznym, zamkniętym społeczeństwie Finlandii wytworzyły się cechy rzadko spotykane wśród innych narodów. Finowie są pod wieloma względami wyjątkowi, dla przybysza na pewno fascynujący.
Jacy są Finowie - spokojni, powściągliwi w wyrażaniu emocji, zamknięci w sobie, małomówni i smutni - to pierwsze skojarzenie. Wystarczy spojrzeć na kamienne twarze muzyków z grupy Leningrad Cowboys, Janne Ahonena czy Kimiego Räikkönena - oni niemal nigdy się nie uśmiechają. To oczywiście wyobrażenie Finów wynikające ze stereotypowego myślenia - bo jak nie wpaść w melancholię w kraju, gdzie jest zawsze zimno, na ogół ciemno i wszędzie daleko?
Być może Finowie są mniej spontaniczni niż Polacy, o mieszkańcach południowej Europy nie wspominając, z pewnością jednak potrafią się bawić, choć żeby się "rozkręcić", potrzebują więcej czasu. Finowie uwielbiają zwariowane zawody, takie jak mistrzostwa w grze na wyimaginowanej gitarze, wyścigi z żoną na plecach czy rzut na odległość telefonem komórkowym, ale uchodzą też za melancholików, by nie powiedzieć ponuraków. Wiec jak to z Finami jest? Surowa natura, północny klimat, zmagania z trudną codziennością, proste, wymagające samodyscypliny i skromności zasady luteranizmu - wszystko to decydowało o tradycyjnym fińskim stylu życia zwanym elämäntapa.

Finowie w relacjach z innymi

Finowie sprawiają wrażenie nieprzystępnych. Podobno trudno nawet skrzyżować z nimi spojrzenia. Jak głosi dowcip, Fina introwertyka poznaje się po tym, ze podczas rozmowy patrzy na czubki własnych butów, podczas gdy ekstrawertyk spogląda śmiało na buty rozmówcy. Często jednak to, co obcokrajowiec odbiera jako wytwarzanie bariery czy brak zainteresowania wynika po prostu z dyskrecji i szacunku Finów dla prywatności, również cudzej. Trzeba też wziąć pod uwagę, ze Finowie są z natury bardzo nieśmiali, a wielu z nich ma do tego problemy z komunikatywnością. W kontaktach towarzyskich Finów obowiązuje swoisty kodeks zachowań. Finowie cenią prostotę i bezpośredniość, ale zbytnia serdeczność i spoufalanie się nie są mile widziane. Nawet uścisk dłoni przy pożegnaniu bywa uznany za przesadnie wylewny. Finowie bardzo szybko przechodzą na "ty", co nie oznacza wcale, ze można sobie pozwalać na czulsze słowa czy gesty, nawet gdy znajomość przerodzi się już w zażyłość. Deklarowanie uczuć to w przypadku Finów rzadkość. Finowie mówią niewiele, ale zarazem przywiązują do wypowiadanych słów o wiele większe znaczenie. Biada tym, którzy rzucają słowa na wiatr!

Finlandia Fińska uczciwość

Finowie pod wieloma względami mogą stanowić wzór rzetelności. To właśnie tutaj inspektorzy międzynarodowych organizacji zwalczających korupcje nie znaleźli ani jednego chętnego, który połasiłby się na proponowaną łapówkę. Finowie są punktualni do bólu - na ogół wolą pojawić się wcześniej w umówionym miejscu i chwile poczekać, niż się spóźnić. Finowie słyną też z uczciwości. Na wielu dworcach autobusowych na prowincji nie ma przechowalni bagażu - rzeczy pozostawia się po prostu w poczekalni i na ogół nikt się nie obawia, ze znikną. Do rzadkości należą też akty wandalizmu wśród Finów, czego dobrym przykładem jest nieogrodzony ogród botaniczny koło zamku w Turku, którego nikt nie depcze i nie zaśmieca. W Helsinkach nikt nie obawia się chodzić po zmroku, nawet samotne kobiety czuja się dość bezpiecznie. Finlandia nie jest krajem wolnym od przestępstw (zawsze warto uważać na kieszonkowców w metrze), ale zdarzają się one znacznie rzadziej niż w innych krajach Europy. Brak tutaj głębokich kontrastów materialnych; owszem, są ludzie bogaci i mniej zamożni, ale w Finlandii nie dzieli ich przepaść.
Finlandia Tutaj wszystko jest w porządku

W Finlandii jest czysto. Dotyczy to zarówno środowiska naturalnego (woda, powietrze), jak i terenów przekształconych przez człowieka. Schludne, uporządkowane otoczenie to bez wątpienia zasługa pracujących tu bez zarzutu służb sanitarnych, ale przede wszystkim Finów, którzy niewiele śmiecą, starannie segregują wszelkie odpady, psy wyprowadzają tylko do wyznaczonych ogródków, nie niszczą bezmyślnie mienia społecznego. Oczywiście, nie wszyscy Finowie są idealni, o czym można się przekonać w parku koło Starego Kościoła (Vanha kirkko) przy Lönnrotinkatu, ale ogólna ocena jest bardzo wysoka, a Finlandia może śmiało pretendować do miana jednego z najczystszych i najbardziej zadbanych krajów świata.

Finlandia Przebojowe Finki

Finki otrzymały prawa wyborcze w 1906 r., jako pierwsze w Europie (i drugie na świecie); od tamtej pory wiele udało im się osiągnąć w kwestii praw kobiet i uchodzą za jedne z najbardziej wyemancypowanych w Europie. Wprawdzie panie wciąż zarabiają mniej od mężczyzn (80%), ale raczej dlatego, ze statystycznie pracują w gorzej opłacanych zawodach (np. pielęgniarki, nauczycielki). Mogą za to cieszyć się rocznym urlopem macierzyńskim (70% pensji), co na pewno wpływa na fakt, ze aż 80% pracujących Finek ma dzieci w wieku 1-3 lat, nie wspominając o tym, ze 70% wszystkich pań jest aktywna zawodowo.

Finlandia Finowie. Silne i przebojowe (choć nie zawsze urodziwe) Finki z powodzeniem robią karierę w polityce, czego najlepszym przykładem jest pani prezydent Tarja Halonen. Wprawdzie fińskie feministki na razie nie poszły w ślad norweskich koleżanek, żądających obowiązkowej służby wojskowej dla pań, za to przybywa kobiet duchownych - pastorów kościoła luterańskiego. Na razie rzadko zajmują wysokie stanowiska w hierarchii.

Jedna z najbardziej znanych Finek na świecie, a do tego rodowita helsinka, to oczywiście Tove Jansson (1911-2001), szwedzkojęzyczna autorka niepowtarzalnej sagi o Muminkach, malarka i rysowniczka, laureatka Medalu Hansa Christiana Andersena. Tove, jak przystało na Finkę małomówna, pracowita, nietowarzyska, chłopięca, o silnej osobowości, była (również jak prawdziwa Finka) szalenie skromna. Sukces Muminków, który ją zaszokował, w żaden sposób nie wpłynął na zmianę trybu życia. Ponad pół wieku mieszkała w prostych, niemal spartańskich warunkach w małym domku na wyspie Klovharun w Zatoce Fińskiej, razem ze swoją życiową partnerką, graficzką Tuulikki Pietilä, która stała się pierwowzorem jednej z postaci - Too-tiki w Zimie Muminków i Opowiadaniach z Doliny Muminków.


Źródło. Artykuł pochodzi z Gazety Wyborczej.

0 komentarze:

Prześlij komentarz